Medya Kronik
Bilgi Üniversitesi Yayınları
Hazırlayan: Sevilay Çelenk
İstanbul
2003
Bu
kitap 2000 yılının Mayıs ayında yayın hayatına başlamış ve kapandığı
2002 Nisanı'na dek iki yıl boyunca her gün Türkiye'de günlük olarak
yayınlanan tüm gazetelerin taranarak, toplumun gündemini oluşturan
haberlerin eleştirisini, bir başka anlamda "haber analizini" yapan
Medyakronik adlı internet sitesinden yapılan seçmelere dayanıyor.
Ülkemizde daha önce bir benzeri yapılmayan bu çalışma, iletişim
fakültelerindeki öğrenciler için çok yararlı bir yardımcı ders kitabı
olma özelliği de taşıyor. Ne var ki, kitabın bundan da öte çok önemli
işlevsel yanı; Türkiye'de gazetelerde hergün çıkan haberlerin "gerçek"
anlamda ne ifade ettiği, neyi, nasıl anlatmak istediği, kimi haberin
kurgusunda, sunuluş biçiminde yeralan "manipülasyonların" kaynağının ne
olduğunu net açıklamalarla vermesi.
Bu yanıyla ilk bakışta biz okurlara gibi masum görünen "sadece
haber"den, gerçek anlamda sahici duygular yaratan hakiki habere
uzanan bir medya eleştirisini içeren bu çalışma, bugün yazılı ve görsel
basında egemen olan tekelci eğilimleri de mercek altına alıyor.
Kitap kendi içinde kategorik bölümlerden ve bazı dosyalardan
oluşuyor. Bölümlerde gazeteciliğimizde hergün tanık olunan haber
ihlâlleri çarpıcı örneklerle sunulup, doğru tahlillerle sahici
haberin nasıl olması gerektiği vurgulanırken; dosyalarda toplumda 'Umut Operasyonu' ve 'Hayata Dönüş Operasyonu' gibi adlandırmalarla
sürekli gündemde olmuş haberlerin nasıl izlendiği, 'haber gizleme' ve 'haber çarpıtma' gibi pratiklerle sorunun özünden nasıl
uzaklaştırıldığı işleniyor.
Bu çalışma içinde yeralan metinlerin tümü Medyakronik'te yayımlanırken
olduğu gibi imza taşımıyor. Ancak yazıların büyük bir bölümü sitenin üç
kurucu editörü Kürşat Bumin, Alper Görmüş ve Ümit Kıvanç tarafından
kaleme alındı. Banu Uzpeder, Feza Kürkçüoğlu, Serhan Yedig ve Haşim
Akman da yazı ve çalışmalarıyla katkıda bulundu.
Medyakronik ya da Hakiki Örneklerle Haber Eleştirisi, sadece
öğrencilerin değil ülkemiz medyasının 'görünmez baskısı'nı hisseden,
her sabah gazetesini açtığında okuduğu her satırın ne anlama geldiğini
öğrenmek isteyen herkesin kitabı.